Safra Bulantısı ve Yanığına İyi Gelen Şifalı Bitkiler ve Çözümler

Ağzına acı, sarı bir su geliyor. Midende yanma var, bulantı da peşini bırakmıyor. Büyük ihtimalle safra mideye kaçıyor.

Safra normalde bağırsakta çalışır. Mideye geçtiğinde yakar. Bu yazıda safra bulantısına ve safra yanmasına ne iyi gelir sorusunu yanıtlıyorum: hangi bitkilerin işe yaradığını, safra kesesi alındıysa neye dikkat edeceğini ve geceleri nasıl rahat edeceğini anlatıyorum.

Kısaca

• Safra yağı eriten bir deterjan gibidir. Mideye kaçınca mide zarını tahriş eder. Bulantı ve yanma buradan gelir.

• Karnıyarık otu ve yulaf kepeği safra asitlerini bağırsakta bağlar, dışkıyla dışarı atar.

• Hatmi kökü, kaygan karaağaç ve ebegümeci mideyi jel gibi kaplayıp yanmayı yatıştırır. Zencefil midenin boşalmasını hızlandırır ve bulantıyı yatıştırır.

• Sarı kantaron yağı halk hekimliğinde mide yanması için sabahları aç karnına bir tatlı kaşığı içilir.

• Safra kesesi alındıysa safra bağırsağa sürekli damlar. Günde 5-6 küçük öğün yemek ve yağı gün içine yaymak şikayeti azaltır.

• Sol yana yatmak ve yatağın baş kısmını yükseltmek gece reflüsünü azaltır.

Safra Mideyi Neden Bu Kadar Yakar?

Mide asidi yiyecekleri parçalar. Mide duvarını kaplayan mukus (sümüksü koruyucu tabaka) midenin kendisini bu asitten korur.

Safra ise karaciğerin yaptığı yeşilimsi sarı bir sıvıdır. Yağları parçalayan bir deterjan gibi çalışır. Safra kesesi onu biriktirir, yemek yedikçe bağırsağa bırakır.

Mide ile onikiparmak bağırsağı (ince bağırsağın mideye bağlı ilk kısmı) arasında pilor denen bir kapak vardır. Bu kapak gevşerse ya da mide ameliyatı gibi bir nedenle işini yapamazsa safra mideye geri kaçar. Buna safra reflüsü denir.

Safra, mide duvarındaki mukus tabakasını bozar. Mide zarı tahriş olur, bulantı ve yanma başlar. Safra yemek borusuna kadar çıkarsa ağzına acı, sarı bir su gelir ve göğsün yanar.

Safra reflüsü ile asit reflüsü çoğu zaman aynı anda yaşanır. Safra reflüsünde sadece asit ilaçları çoğu zaman yetmez, çünkü yakan şey sadece asit değildir.

Safra Reflüsü İçin Bitkisel Çözümler

Bitkiler iki iş görür. Biri, safra asitlerini bağırsakta bağlayıp dışkıyla atmak. Öbürü, tahriş olmuş mideyi kaplayıp yatıştırmak. Hiçbiri kapağı onarmaz. Şikayeti hafifletir.

Karnıyarık Otu ile Safra Asitlerini Bağlama

Karnıyarık otu (psyllium), karnıyarık bitkisinin tohum kabuğudur. Suyla karışınca kalın bir jele dönüşür. Bu jel bağırsakta safra asitlerini tutar ve dışkıyla dışarı atar. Etkisini midede değil, bağırsağın içinde gösterir.

Bir çay kaşığı karnıyarık otu kabuğunu bir bardak suya karıştır ve jelleşmeden hemen iç. Üstüne bir bardak su daha iç. Su az olursa lif boğazda ve bağırsakta şişip tıkanma hissi yapar. Sabah yemekten önce içebilirsin.

Hatmi Kökü ve Zencefil ile Mideyi Yatıştırma

Safra yanmasına iyi gelen hatmi kökü ve taze zencefil dilimleri

Hatmi kökü geleneksel bitkisel tıpta mide ve boğaz tahrişi için kullanılan eski bir yatıştırıcıdır. İçindeki müsilaj (suyla kayganlaşan, jelimsi bitki lifi) mide zarını ince bir tabaka gibi kaplar ve yanmayı yatıştırır.

Hatmi kökünü soğuk suda bekletmek geleneksel hazırlama yoludur. Bir yemek kaşığı kurutulmuş hatmi kökünü akşamdan bir bardak oda sıcaklığındaki suya koy. Sabaha kadar bekle. Su kıvamlanıp jelimsi olur. Süz ve iç.

Zencefil midenin boşalmasını hızlandırır ve bulantıyı yatıştırır. Gün içinde şekersiz, taze zencefil çayı yudumla.

Sarı Kantaron Yağı ve Kaygan Karaağaç ile Mideyi Yatıştırma

Sarı kantaron yağı, sarı kantaron çiçeğinin zeytinyağında bekletilmesiyle yapılır. Anadolu halk hekimliğinde mide yanması ve mide şikayetleri için kullanılır. Sabahları aç karnına bir tatlı kaşığı içilir.

Kaygan karaağaç (slippery elm), Kuzey Amerika’da yetişen bir ağacın iç kabuğudur. Tozu suyla buluşunca hatmi gibi kaygan bir jel olur. Geleneksel olarak mide ve yemek borusundaki yanmayı yatıştırmak için kullanılır. Yemeklerden önce yarım çay kaşığı tozunu az suyla karıştırıp iç.

Ebegümeci yaprağı da aynı türden jel taşır. Çayı mideyi yatıştırmak için kullanılır.

Safra Kesesi Ameliyatı Sonrası Safra Bulantısı Çözümleri

Safra kesesi, karaciğerin yaptığı safrayı biriktirir ve yemek yedikçe bağırsağa bırakır. Kese alınınca safranın biriktiği yer kalmaz. Karaciğer safrayı yapmaya devam eder ve safra bağırsağa ince, kesintisiz bir akışla damlar. Bu akış mideye geri kaçan safrayı artırabilir. Bulantı ve yanma buradan gelir.

1. Öğünleri böl. Günde 3 büyük öğün yerine 5-6 küçük öğün ye. Akan safra her seferinde yemekle karışır, boşta kalmaz.

2. Yağı gün içine yay. Kese yokken büyük bir yağlı öğünün yağını sindirmek zorlaşır. Bulantı ve sulu dışkı bundan gelir. Ceviz, badem ve fındık sağlıklıdır ama onlar da yağdır. Hepsini tek seferde yeme, gün içine böl.

3. Yulaf kepeği ye. Her sabah bir kase yulaf lapası ye. Yulaftaki beta-glukan (çözünür lif) bağırsakta safra asitlerini bağlar ve dışkıyla atar.

Mekanik Çözüm: Yerçekimini Kendi Lehine Kullan

Geceleri reflü en çok sen yatarken yükselir. Yatış şeklini değiştirmek bunu azaltır.

• Sol yanına yat. Sol yana yatınca mide ile yemek borusunun birleştiği yer mide içeriğinin üstünde kalır. Mide sıvısı yemek borusuna daha az çıkar ve çıktığında daha çabuk temizlenir. Sağ yana ve sırtüstü yatınca durum tersine döner.

• Yatağın baş kısmını yükselt. Yastıkları üst üste koyma. Bazanın ya da yatağın baş tarafının altına takoz koyup baş kısmını 10-15 santim yükselt. Bu, gece reflü şikayetini azaltmak için önerilen bir yöntemdir.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

Safra kusmak, safranın midede toplandığını gösterir. En sık nedenleri safra reflüsü, uzun süre kusup mide boşaldıktan sonra sadece safra kalması ve mide ya da safra kesesi ameliyatı sonrası gelişen reflüdür. Yeşil-sarı kusmaya şişkin karın, şiddetli karın ağrısı ya da gaz ve dışkı çıkaramama eşlik ediyorsa bağırsak tıkanıklığı olabilir.

Mide koruyucular mide asidini düşürür. Safrayı durdurmaz. Safra reflüsü çoğu zaman asit reflüsüyle birlikte geldiği için asidin yaptığı yanma kısmen geçebilir. Safranın kendi yanması ise asit ilaçlarına aynı iyi yanıtı vermez. Safra reflüsünde doktorlar bu yüzden farklı yollar kullanır. Örneğin ursodeoksikolik asit denen safra asidi ilacı, mide ameliyatı sonrası safra reflüsünde ağrıyı ve bulantıyı azaltmıştır.

Zencefilin safra reflüsünü tetiklediğine dair bir bilgi yok. Zencefil midenin boşalmasını hızlandırır, bu da safranın midede beklemesini azaltır. Yüksek miktarda bazı kişilerde mide yanması yapar. Çayı hafif demle.

Safra mideye kaçınca yakar. Karnıyarık otu ve yulaf bağırsakta safra asitlerini tutar. Hatmi kökü, kaygan karaağaç ve ebegümeci mideyi kaplayıp yatıştırır. Sol yana yatmak ve yatağın baş kısmını yükseltmek geceyi rahatlatır.

Safra yanmasıyla başa çıkmak için en çok işine yarayan yöntem hangisi oldu? Hangi bitkiyi denemeyi düşünüyorsun? Yorumlarda paylaş, aynı sorunu yaşayanlara yol göster.

Benzer Yazılar

Kaynakça

• Cleveland Clinic. Bile Reflux: What It Is, Symptoms & Treatment

• Mayo Clinic. Can you recommend a diet after gallbladder removal?

• Katz PO ve ark. (2022). ACG Clinical Guideline for the Diagnosis and Management of Gastroesophageal Reflux Disease. American Journal of Gastroenterology, 117(1), 27–56.

• Schuitenmaker JM ve ark. (2022). Associations Between Sleep Position and Nocturnal Gastroesophageal Reflux. American Journal of Gastroenterology, 117(2), 346–351.

• Wu KL ve ark. (2008). Effects of ginger on gastric emptying and motility in healthy humans. European Journal of Gastroenterology & Hepatology, 20(5), 436–440.

• Buhman KK ve ark. (1998). Dietary psyllium increases fecal bile acid excretion, total steroid excretion and bile acid biosynthesis in rats. The Journal of Nutrition, 128(7), 1199–1203.

• Stefaniwsky AB ve ark. (1985). Ursodeoxycholic acid treatment of bile reflux gastritis. Gastroenterology, 89(5), 1000–1004.

• Avrupa İlaç Ajansı (EMA). Althaeae radix (marshmallow root), herbal medicinal product.

• Bezmiâlem Vakıf Üniversitesi Fitoterapi. Sarı Kantaron (Hypericum perforatum L.) Yağı.

Tabirly logosu

Merhaba 👋
Tanıştığımıza memnun oldum.

Gelen kutunuza harika içerikler almak için kaydolun.

Spam yapmıyoruz! Daha fazla bilgi için Gizlilik Politikamız 'ı okuyun.

Hangi Konularla İlgili Mail Almak İstediğinizi Seçebilirsiniz:
Tabirly logosu

Merhaba 👋
Tanıştığımıza memnun oldum.

Gelen kutunuza harika içerikler almak için kaydolun.

Spam yapmıyoruz! Daha fazla bilgi için Gizlilik Politikamız 'ı okuyun.

Hangi Konularla İlgili Mail Almak İstediğinizi Seçebilirsiniz:

Bu yazıyı beğendin mi?

Yazıda bir hata mı gördün? Bize bildir

Bir yanıt yazın