Uteka (Azatlılar) Namazı Hadislerde Geçer Mi?
Hayır, sahih (güvenilir) hadis kaynaklarında ‘Uteka (Azatlılar) Namazı’ adında özel bir namaz kesinlikle geçmemektedir. Özellikle Şevval ayında kılınması tavsiye edilerek yayılan bu namazın fıkhî ve hadis ilmi açısından değerlendirmesi şöyledir:
1. Sahih Kaynaklarda Bulunmaması
Kütüb-i Sitte (Buhari, Müslim, Tirmizi, Ebu Davud, Nesai, İbn Mace) başta olmak üzere hiçbir muteber tefsir, fıkıh veya hadis kaynağında böyle bir namazın varlığından söz edilmez. Peygamber Efendimiz’in (s.a.v.) veya sahabelerin hayatında Şevval ayına tahsis edilmiş 8 rekatlık ‘Uteka’ adında bir namaz uygulaması yoktur.
2. Hadisin ‘Mevzu’ (Uydurma) Olması
Bu namazın faziletini anlatan ve Hz. Enes bin Malik’e (r.a.) dayandırılan rivayet, hadis otoriteleri tarafından mutlak surette ‘mevzu’ (uydurma) olarak sınıflandırılmıştır. İbn Hibban ve Zehebi gibi büyük hadis alimlerinin tespitine göre, bu rivayeti nakleden zincirde (senedde) yer alan Yahya b. Şebîb gibi raviler, bizzat ‘hadis uydurmakla itham edilmiş’ kişilerdir. Bu sebeple bu sözlerin Hz. Muhammed’e (s.a.v.) ait olması imkansızdır.
3. Metnindeki Tutarsızlıklar ve Abartılar
Söz konusu uydurma metinde, bu namazı kılanlara ‘kesin cennet garantisi, doğrudan şehitlik makamı, 100 sene at koşturulsa bitmeyecek gölgelikler’ gibi farz namazlara dahi verilmeyen ölçüsüz müjdeler verilmektedir. İslam fıkhında ve sahih sünnet üslubunda, nafile bir ibadete böylesine orantısız ve kurtuluşu garantileyen vaatler sunulmaz. Bu abartılı dil, metnin uydurma olduğunun en bariz iç kanıtlarından biridir.
4. Fıkhî Hüküm ve Bid’at Tehlikesi
İslam fıkhında kişinin dilediği zaman (kerahat vakitleri hariç) nafile namaz kılması ve Allah’tan bağışlanma (azat edilmeyi) dilemesi elbette meşrudur. Ancak aslı olmayan bir namazı özel rekat sayılarıyla, özel surelerle ve en tehlikelisi ‘Bunu Peygamberimiz emretti’ iddiasıyla dine eklemek (bid’at) haramdır. Dileyen kişi normal nafile namaz (teheccüd, kuşluk vb.) kılabilir; ancak buna ‘Uteka namazı’ diyerek asılsız hadislere itibar etmek itikadi açıdan son derece sakıncalıdır.
Yazıda bir hata mı gördün? Bize bildir
