Başörtüsü Kur’an’da Var Mı, Arap Geleneği Mi?
İslam fıkhına, Kur’an-ı Kerim’in kesin hükümlerine ve 1400 yıllık İslam alimlerinin tam görüş birliğine (icmaya) göre; başörtüsü (tesettür) sadece yöresel bir ‘Arap geleneği’ değil, Kur’an’da çok net bir şekilde emredilen dini bir yükümlülüktür (farzdır). Bu konunun tefsir, dilbilim ve tarihsel gerçekleri şunlardır:
1. Kur’an’daki Kesin Delil: Nûr Suresi 31. Ayet
Başörtüsüyle ilgili en temel hüküm Nûr Suresi 31. ayette yer alır. Ayetteki orijinal Arapça ifade şöyledir: *’Velyadribne bi humurihinne alâ cüyûbihinne.’*
- Humur (Hımar): Arapça dilbilgisinde ‘hımar’, başı örten örtü (başörtüsü) demektir. Kelimenin kökü örtmekten gelse de, klasik Arapçada bu kelime spesifik olarak kadınların başlarına taktıkları örtü için kullanılır.
- Cüyûb (Ceyb): Yaka yırtmacı, boyun ve göğüs dekoltesi anlamına gelir.
- Ayetin Tam Çevirisi ve Emri: ‘Başörtülerini (hımarlarını) yakalarının/göğüs dekoltelerinin (cüyûb) üzerine salsınlar (kapatsınlar).’ Ayet, başı örtmek için kullanılan kumaşın, boynu ve göğüs kısmını da tamamen kapatacak şekilde aşağı sarkıtılmasını emreder.
2. Gelenek ile İlahi Emir Arasındaki Fark (Tarihsel Bağlam)
‘Başörtüsü bir Arap geleneğidir’ iddiası tarihsel bir gerçeğin eksik ve çarpıtılmış halidir. Evet, İslam’dan önceki Cahiliye dönemi Arap kadınlarında da bir ‘başörtüsü’ (hımar) kullanma adeti vardı. Ancak o dönemki kadınlar başörtülerini sadece saçlarının üstüne atar, uçlarını arkaya (sırtlarına) doğru bağlarlardı. Dolayısıyla saçlarının bir kısmı, boyunları, gerdanları ve göğüs dekolteleri tamamen açıkta kalırdı. Nûr Suresi 31. ayet inerek, var olan bu kumaşın kullanım şekline kesin bir müdahalede bulunmuş ve İslami bir standart getirmiştir: ‘O başörtülerinizi arkaya değil, öne doğru çekerek boynunuzu ve göğüs bölgenizi tamamen kapatacak şekilde bağlayın.’ Dolayısıyla İslam, başörtüsünü bir aksesuar olmaktan çıkarıp dini bir tesettür formuna sokmuştur.
3. Ahzâb Suresi 59. Ayet (Cilbâb/Dış Örtü)
Kur’an’daki ikinci temel ayet Ahzâb Suresi 59. ayettir: ‘Ey Peygamber! Eşlerine, kızlarına ve müminlerin kadınlarına söyle: (Dışarı çıkarken) üstlerine cilbablarını (dış örtülerini) alsınlar. Bu, onların (iffetli kadınlar olarak) tanınmasını ve eziyet görmemesini sağlar.’ Buradaki ‘cilbâb’, baştan aşağıya bedenin hatlarını belli etmeyecek şekilde örten dış kıyafettir.
4. Günümüzdeki Çarpıtmalar ve Fıkhî Gerçek
Günümüzde bazı çevrelerin ‘hımar kelimesi sadece örtü demektir, illa başı örtmek gerekmez, göğsü örtmek yeterlidir’ şeklindeki iddiaları, hem klasik Arapça sözlük bilimine hem de ayetin iniş sebebine (esbâb-ı nüzul) tamamen aykırıdır. Kur’an’ı bizzat getiren ve uygulayan Hz. Muhammed’in (s.a.v.) döneminden bugüne kadar (Şafi, Hanefi, Maliki, Hanbeli tüm mezhepler ve Şia dahil) hiçbir İslam alimi ‘başın açık olabileceği’ yönünde bir fetva vermemiştir. Kadının saçını, boynunu ve gerdanını örtmesi 14 asırdır tartışmasız bir İslam hukuku ve Kur’an kuralıdır.
Yazıda bir hata mı gördün? Bize bildir
