Din nedir ve dinler genel olarak kaç kısma ayrılır?

Din kelimesi sözlükte; itaat, boyun eğme, yol, kanun, hesap ve ceza/mükafat anlamlarına gelir. İslami terminolojide (Akaid) din; ‘Akıl sahibi insanları kendi özgür iradeleriyle dünyada ve ahirette mutlak iyiliğe, gerçeğe ve kurtuluşa götüren ilahi kurallar bütünü’ olarak tanımlanır.
İslam teolojisine ve dinler tarihi metodolojisine göre dinler, kaynağına ve inanç yapısının korunma durumuna göre üç mutlak kısma ayrılır:
1. Hak Din (İlahi ve Bozulmamış Din)
Kaynağı doğrudan Allah olan, vahiy yoluyla peygamberlere bildirilen, temelinde mutlak ‘Tevhid’ (Allah’ın birliği ve eşsizliği) inancı yatan ve insan müdahalesiyle hiçbir şekilde bozulmamış/değiştirilmemiş olan dindir. İslam inancına göre Hz. Adem’den Hz. Muhammed’e (s.a.v.) kadar tüm peygamberlerin getirdiği inancın ontolojik özü tektir. Allah katında geçerli olan ve hükmü kıyamete kadar sürecek yegane Hak Din İslam’dır.
2. Muharref Dinler (Aslı Bozulmuş İlahi Dinler)
Başlangıcında kaynağı Allah olan, meşru bir peygambere ve ilahi bir kitaba dayanan ancak zaman içinde insanların siyasi çıkarları, ruhban sınıfının güç elde etme hırsı veya metinlerin tahrip edilmesi sebebiyle aslı (Tevhid inancı) bozularak tahrif edilmiş dinlerdir. Günümüzdeki Hristiyanlık ve Yahudilik bu kategoriye girer. Hristiyanlığın peygamberini tanrılaştırarak ‘Teslis’ (Üçleme/Baba-Oğul-Kutsal Ruh) inancına kayması veya Yahudiliğin evrensel bir dini sadece kendi ırklarına has (Milli) ve kapalı bir kabile inancına dönüştürmesi, bu ilahi tahrifatın en net teolojik sonuçlarıdır.
3. Batıl (Beşeri / Uydurulmuş) Dinler
Hiçbir şekilde ilahi bir kaynağa, vahye veya bir peygambere dayanmayan; insanların kendi akılları, doğaüstü olaylara duydukları korku, sosyolojik ihtiyaçları veya felsefi arayışları sonucunda kendilerinin ürettikleri (veya sonradan dine dönüştürdükleri) inanç sistemleridir. Mutlak bir yaratıcıdan ziyade doğa güçlerini, ataları veya felsefi bir aydınlanmayı merkeze alırlar. Kendi içinde genel olarak ikiye ayrılır:
- *Felsefi/Mistik Dinler:* Başlangıcında ahlaki veya felsefi bir öğreti olarak doğup sonradan kurucularının kutsallaştırılmasıyla dine dönüşen sistemlerdir. (Budizm, Hinduizm, Taoizm, Konfüçyanizm, Şintoizm vb.)
- *İlkel ve Çok Tanrılı Dinler:* Doğadaki nesnelere, ruhlara veya heykellere tapınmayı esas alan sistemlerdir. (Animizm, Şamanizm, Totemizm ve cahiliye dönemi Arap putperestliği ile antik Yunan/Roma mitolojileri).
Yazıda bir hata mı gördün? Bize bildir
