Kabir azabı bedene mi ruha mı yapılır?
İslam inanç esaslarına (Akaid) ve Ehl-i Sünnet alimlerinin (İmam Azam, İmam Maturidi, İmam Eş’ari vb.) kesin icmasına (ortak kararına) göre; kabir azabı veya nimeti sadece ruha veya sadece bedene değil, hem ruha hem de bedene birlikte yapılır. Berzah (kabir) alemindeki bu ceza/ödül sisteminin teolojik ve metafiziksel gerçekleri şunlardır:
1. Ruh ve Bedenin Berzah Alemindeki Özel İrtibatı
Ölüm ile ruh bedenden ayrılır, ancak kabre konulduğunda (veya Berzah alemine geçildiğinde) ruh, bedene dünyadaki fiziksel yaşamdan tamamen farklı, bizim idrak edemeyeceğimiz ‘metafiziksel’ özel bir bağ ile tekrar iade edilir. Sahih hadislerde (Buhârî, Müslim) geçen Münker ve Nekir meleklerinin ölüyü oturtması, ona sorular sorması, ölünün kendisine dua edenleri işitmesi ve kabirlikten ayrılanların ayak seslerini duyması, bu azabın ve sorgunun sadece soyut bir ruha değil, ruh-beden bütünlüğüne yapıldığının mutlak kanıtıdır.
2. Bedenin Yanması, Parçalanması veya Hayvanlarca Yenmesi Durumu
Bu konuda akla gelen en büyük itiraz şudur: ‘Kişi denizde kaybolursa, asitle eritilirse, yanarak kül olursa veya vahşi hayvanlar tarafından yenirse beden yok olduğu için azap kime yapılır?’ Kelam ilmine göre; bir bedenin atomlarına (zerrelerine) ayrılıp dünyanın dört bir yanına dağılması, Allah’ın o zerrelere azabı hissettirmesine engel değildir. Allah, o kişinin dağılan zerreleri (veya hadislerde ‘Acbüz-zeneb’ olarak geçen ve asla yok olmayan kuyruk sokumu çekirdeği) ile ruhu arasında bir irtibat kurar. Yanan bir adamın külleri rüzgara savrulsa bile, o küller ve ruh Berzah aleminin boyutunda bir araya getirilerek azabı veya nimeti fiziksel olarak hisseder.
3. İmam Gazzâlî’nin ‘Uyku ve Rüya’ Kıyası
İslam alimleri, kabir azabının dışarıdan bakan canlılar tarafından neden görülmediğini anlamamız için ‘rüya’ örneğini verirler. Yanınızda uyuyan bir insanın bedeni yatakta tamamen hareketsiz yatar. Ancak o kişi rüyasında bir aslan tarafından parçalandığını veya ateşte yandığını görüyorsa; o acıyı, o dehşeti, o korkuyu beyninde ve ruhunda iliklerine kadar hisseder, hatta ter içinde ve kalp çarpıntısıyla uyanır. Dışarıdan bakan kişi onun sadece hareketsiz yattığını görürken, uyuyan kişi devasa bir azap yaşamaktadır. İşte kabirdeki ruh-beden ilişkisi rüyadan milyonlarca kat daha gerçek, daha şiddetli ve daha keskindir. Kabri açtığımızda sadece kemik görsek de, o kemiklerin sahibi o azabı tatmaktadır.
4. Mutezile’nin Reddi ve Ehl-i Sünnet’in Cevabı
Tarihte sadece Mutezile gibi bazı fırkalar, ‘Gözümüzle görmüyoruz’ diyerek kabir azabını inkar etmiş veya ‘sadece ruha yapılır’ diyerek felsefi bir yola sapmışlardır. Ancak Ehl-i Sünnet akaidi, Kur’an’daki (Mümin Suresi 46. ayette Firavun ve hanedanının sabah akşam ateşe sunulması ayeti) ve sahih hadislerdeki mutlak kanıtlara dayanarak; azabın ve nimetin hem bedene hem ruha yapıldığını inanç (iman) şartı olarak kabul etmiştir.
Yazıda bir hata mı gördün? Bize bildir
