Ramazan Orucu Ne Zaman Farz Kılındı?
İslam tarihi (Siyer) kaynaklarına ve Kur’an-ı Kerim ayetlerine göre; Ramazan orucu, Peygamber Efendimiz’in (s.a.v.) Mekke’den Medine’ye hicret etmesinden sonra, Hicret’in 2. yılında, Şaban ayında (Miladi 624 yılı Şubat/Mart ayları civarında) farz kılınmıştır. Bu önemli hadisenin tarihi ve fıkhî detayları şunlardır:
1. Farz Kılındığı Kesin Tarih ve Ayet
Ramazan orucu, İslam tarihinin en önemli dönüm noktalarından biri olan Bedir Savaşı’ndan yaklaşık bir ay önce, Şaban ayının 10. günü (veya Şaban’ın son günleri) inen Bakara Suresi’nin 183., 184. ve 185. ayetleriyle kesin olarak farz kılınmıştır. Allah (c.c.) Bakara Suresi 183. ayette: ‘Ey iman edenler! Sizden öncekilere farz kılındığı gibi, Allah’a karşı gelmekten sakınasınız diye oruç size de farz kılındı.’ buyurarak bu ibadeti zorunlu bir hüküm (farz) haline getirmiştir.
2. Ramazan Orucundan Önceki Durum (Aşure Orucu)
‘Ramazan orucu farz kılınmadan önce Müslümanlar oruç tutmuyor muydu?’ sorusunun cevabı nettir: Tutuyorlardı. Peygamber Efendimiz (s.a.v.) Medine’ye ilk hicret ettiğinde, Yahudilerin de tuttuğunu gördüğü Muharrem ayının 10. günü olan ‘Aşure’ gününde ve her kameri ayın 13, 14 ve 15. günlerinde (Eyyâm-ı Bîz) oruç tutulmasını ashabına emretmişti. Ancak Hicretin 2. yılı Şaban ayında ilgili ayetler inip Ramazan orucu mutlak farz kılınınca, Aşure günü orucu ve diğer oruçların mecburi hükmü kalkmış; bunlar tamamen kişinin kendi isteğine bağlı ‘sünnet/nafile’ ibadetlere dönüşmüştür.
3. Neden Mekke’de Değil de Medine Döneminde Farz Kılındı?
İslam’ın dini kuralları koyma (teşri) metodolojisinde kesin bir ‘aşamalılık’ (tedricilik) vardır. Mekke’deki 13 yıllık zorlu dönemde öncelikle kalplerdeki iman (tevhid), Allah inancı ve ahlaki temellerin sağlamlaştırılması hedeflenmiştir. Namaz ibadeti (Miraç ile) Mekke’nin son döneminde farz kılınmış olsa da; açlık, susuzluk ve ciddi bir irade gerektiren ‘oruç’ ile mali bir yükümlülük olan ‘zekat’ gibi ibadetler, Müslümanların inançlarının iyice kökleştiği, devlet otoritesini ve sosyal düzeni kurdukları Medine dönemine (Hicretin 2. yılına) bırakılmıştır.
Yazıda bir hata mı gördün? Bize bildir
