Vergi kaçırmak kul hakkı mıdır?
Evet, İslam fıkhına ve Diyanet İşleri Başkanlığı’nın kesin fetvalarına göre vergi kaçırmak çok ağır ve büyük bir ‘kul hakkı’ (kamu hakkı) ihlalidir. Bu hükmün fıkhî ve ahlaki gerekçeleri hiçbir yoruma yer bırakmayacak kadar nettir:
1. Beytülmâl (Kamu Malı) Kavramı ve Milyonların Hakkı
İslam fıkhında devletin hazinesi (beytülmâl), o ülkede yaşayan bütün vatandaşların, yetimlerin, fakirlerin ve gelecek nesillerin ortak malıdır. Vergi kaçırmak, devletin hazinesinden para çalmakla eşdeğerdir. Bireysel bir hırsızlıkta sadece bir kişinin hakkına girilir ve gidip o kişiyle helalleşmek mümkündür. Ancak vergi kaçırmak, o ülkede yaşayan milyonlarca insanın hakkına girmek demektir. 85 milyon insanla tek tek helalleşmek fiilen ve aklen imkansız olduğu için, kamu malına el uzatmak (vergi kaçırmak) ahiretteki vebali en ağır olan ve affı en zor olan kul hakkıdır.
2. Ahde Vefa (Sosyal Sözleşme) ve Yalan Beyan
İslam dini, bir Müslüman’ın yaşadığı devletin İslam’ın haram kılmadığı, kamu düzenini ve adaletini sağlamak amacıyla koyduğu yasalara uymasını emreder (ahde vefa kuralı). Kazanç üzerinden devlete ödenmesi gereken yasal vergiyi sahte faturalarla, kayıt dışı işlemlerle veya eksik beyanla gizlemek; hem vatandaşı olduğu devlete karşı yapılmış fıkhî bir sözleşme ihlali hem de hilekârlık (yalan beyan) hükmündedir.
3. Dürüst Vatandaşa Yüklenen Haksız Yük (Adaletsizlik)
Bir ülkede kamu hizmetlerinin (hastane, güvenlik, yol, eğitim) yürütülmesi için devletin bir bütçeye ihtiyacı vardır. Bazı kişi veya şirketlerin vergi kaçırması, devletin bu bütçe açığını kapatmak için dürüst vatandaşların sırtına daha fazla yük (ek vergiler ve dolaylı vergiler) bindirmesine neden olur. Dolayısıyla vergi kaçıran kişi, sadece devletin kasasından değil, dürüst bir şekilde vergisini ödeyen diğer vatandaşların cebinden de çalmış, katmerli bir adaletsizliğe sebep olmuş olur.
Sonuç ve Diyanet’in Fetvası
Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu; hileli yollarla vergi kaçırmanın haram olduğunu ve kamu hakkı doğurduğunu net bir şekilde beyan etmiştir. Helalleşmesi şahıslarla imkansız olan bu büyük vebalden ve kul hakkından kurtulmanın yegâne fıkhî yolu; kaçırılan, eksik ödenen veya gizlenen o maddi değerin (verginin) yasal yollarla tekrar devlet hazinesine iade edilmesidir.
Yazıda bir hata mı gördün? Bize bildir
